PLAN LEKCJI ·   (0-91) 577-13-01 Polityka Prywatności
BIP

jak ograniczyć wpływ stresu na nasze życie?

Mądrze o stresie – okiem psychologa

Przypominamy rodzicom i uczniom o uruchomionej specjalnie dla nich na czas pandemii możliwości kontaktu z psychologiem i pedagogiem pod adresem email : psychologsp5stargard@gmail.com

Po dokonaniu zgłoszenia mailem dalsza współpraca będzie się odbywała w dogodny dla Państwa sposób (np. telefonicznie, online, mailowo).

Co to jest stres?

Reakcja organizmu na znaczące dla nas bodźce z otoczenia, na różne trudności i wyzwania pojawiające się w życiu codzienny. To relacja pomiędzy naszymi możliwościami, a tym, czego wymaga od nas sytuacja. Stresem nazywamy również coś, co nas dotyka, wywołując napięcie i silne emocje. W wyniku jego działania człowiek przygotowuje się do decyzji: walczyć czy uciekać? Jeśli stres jest silny i przewlekły, to w efekcie może doprowadzić do wyczerpania psychicznego, emocjonalnego i fizycznego, co niestety zwiększa ryzyko wystąpienia wielu problemów zdrowotnych. Ale napięcie może mieć na nas też pozytywny wpływ – dzięki niemu sprawniej myślimy, budujemy logiczne wypowiedzi, wpadamy na błyskotliwe pomysły, szybko znajdujemy rozwiązanie problemu, czy mobilizujemy się do działania.

Dzieci od maleńkości są narażone na sytuacje frustracji, które wywołują dyskomfort, a gdy się przedłużają – stres. Bez tego nie byłoby rozwoju, bez wyzwań dziecko nie uczyłoby się nowych rzeczy. Kluczowy jest optymalny poziom napięcia, tak żeby dziecko miało poczucie, że ma możliwości przezwyciężyć napięcie. Ponieważ małe dzieci nie umieją jeszcze szukać najlepszego rozwiązania i wyjścia z trudnej sytuacji, to naszym zadaniem jest je tego nauczyć! Pamiętajmy też, że dzieci uczą się również przez naśladownictwo. Pokażmy jak sami potrafimy poradzić sobie ze stresem, a wpłyniemy pozytywnie  na jakość  życia naszych dzieci w przyszłości.

Zwróćmy uwagę na różne oznaki, mogące świadczyć o tym, że dziecko doświadcza silnego, przewlekłego stresu. Powinniśmy brać pod uwagę :

  • Objawy fizyczne (częste przeziębienia, zawroty głowy, nudności, rozstrój żołądka, niestrawność, biegunka lub zaparcia, ból w klatce piersiowej, szybkie bicie serca, napięcie mięśni, drżenie, spocone dłonie, zmęczenie, wyczerpanie, zwiększenie lub zmniejszenie masy ciała).
  • Objawy emocjonalne (problemy z koncentracją, utrata wiary w siebie, drażliwość lub częste popadanie w gniew męczące i nieuzasadnione obawy, niepokój i lęk, ataki paniki, trudności w podejmowaniu decyzji, obniżony nastrój, brak humoru, ogólne niezadowolenie, wahania nastroju, niezdolność do wypoczynku, uczucie przytłoczenia lub bezsilności, poczucie samotności i izolacji)
  • Objawy widoczne w zachowaniu (wycofanie się z kontaktów z otoczeniem, izolowanie się od innych, problemy ze snem: spanie za długo lub za krótko, zachowania nerwowe, takie jak np. obgryzanie paznokci, kompulsywne jedzenie: spożywaniu dużych ilości pokarmu w niekontrolowany sposób, krytyczny stosunek do innych, konfliktowość, wybuchowe reakcje, skłonność do impulsywnych działań i decyzji, spożycie alkoholu lub narkotyków)

 

Jak pomóc dziecku poradzić sobie ze stresem?

            Zacząć od pomocy sobie, bo będąc zestresowanym rodzicem infekujemy swoje dziecko. Dbajmy o odreagowywanie napięć w korzystny dla nas sposób, rozmawiajmy z zaufanymi osobami (innymi dorosłymi, nie dziećmi) o tym co nas trapi, uczmy się dystansować do spraw, na które nie mamy wpływu albo które wprost nas nie dotyczą. Dobrze jest zgromadzić w sobie nadwyżkę spokoju, by w trudnych sytuacjach móc obdarzyć dziecko spokojem. Jeśli mamy nadwyżkę nieodreagowanej złości, to nasza reakcja nawet w drobnej sytuacji może być nadmiarowa, przesadzona, nasycona krzykiem i złością. Praca nad zmniejszeniem skutków doświadczanego stresu wydaje się czasem niemożliwa do wykonania. Jest to jednak  w gruncie rzeczy niezbędna walka jaką każdy człowiek, duży i mały podejmuje od zawsze – radzenie sobie z wyzwaniami świata bez strat na zdrowiu. Sytuacje trudne zdarzają się codziennie, każdy z nas ma obecnie powody do niezadowolenia, złości, a nawet lęku. Jak sobie poradzić? Przede wszystkim zacznijmy od uświadomienia sobie swoich uczuć. Dopuszczajmy do siebie myśl, że pewne wydarzenia, osoby, są dla nas trudne i musimy nauczyć się mierzyć z tym, dla dobra swojego i otoczenia. Praca nad stresem to codzienny, świadomy wysiłek intelektualny, mentalna gimnastyka, która służy naszej psychice. Co jeszcze możemy zrobić, by pomóc dzieciom?

Okazać życzliwe zainteresowanie. Życzliwe, czyli nie nastawione tylko na jak najszybsze pozbycie się samych objawów stresu. Życzliwe, czyli nie rozkazujące, ośmieszające, minimalizujące trudności dziecka. Życzliwe, czyli ufne w to, że dziecko ma w sobie zasoby, siłę, żeby z naszą pomocą poradzić sobie. Zainteresowanie, czyli słuchanie i obserwowanie dziecka. Zainteresowanie, czyli czas na spokojną rozmowę. Zainteresowanie dzieckiem, czyli powstrzymanie się od  dawania  naszych dorosłych rad, czy podsuwania naszych dorosłych interpretacji tego, czemu dziecko czuje się w określony sposób. Zainteresowanie, czyli powstrzymanie się od blokowania uczuć dziecka, powstrzymanie się od oceniania tego, co dziecko przeżywa (To nie powód do płaczu, Nie przesadzasz? Nie bądź mazgaj, A czemu ty się martwisz? Co ty możesz wiedzieć o stresie, stres to mam ja! Itp. ).

            Wyeliminować stresory, oczywiście na tyle, na ile jest to możliwe. Jeśli dziecko mówi nam, że czuje się przytłoczone obowiązkami związanymi z nauką warto może wspólnie opracować rytuały dnia i czuwać nad ilością informacji, jakie docierają do dziecka. Jeśli nasza pociecha bywa pobudzona popołudniu warto ograniczyć czas przy telewizorze, komputerze, a także oglądanie przy dzieciach wiadomości. Dzieci szukają u rodziców odpowiedzi na to, jak mają odbierać serwowane przez  media fakty. Nie chodzi tu tylko o to, co mówimy do dzieci, ale też o subtelne sygnały pozasłowne : minę grozy, gdy oglądamy wiadomości, złość na słowa płynące z eteru, nerwowe ruchy, trzask drzwi. Jeśli dziecko jest z natury introwertyczne i nie lubi hałasu, tłumu, trzeba dać mu możliwość odpoczynku w ulubionym przez niego miejscu.

Z moich rozmów z uczniami i ich rodzicami wynika obecnie, że dla części młodych osób zamknięcie szkoły i odosobnienie wpływa lepiej niż na innych. Prawdopodobnie ograniczenie przebywania w dużym, hałaśliwym skupisku ludzi, samoorganizowanie sobie pracy w dostosowaniu do rytmu i preferencji czasowych, możliwość samoregulowania dostępu do wybranych znajomych, odpowiada części osób. Takie odkrycia pokazują jaką trudność dla wielu młodych ludzi stanowi na co dzień dostosowywanie się do narzuconego schematu. Bardzo ważne jest wspominane już przeze mnie odreagowywanie napięć. Jak to rozumieć?

Zadbać o higienę psychiczną rodziny oznacza umożliwić każdemu członkowi rodziny pozbyć się nagromadzonych w organizmie hormonów stresu. Stres to zespół reakcji, nie tylko psychicznych, ale też fizjologicznych i chemicznych zachodzących w naszym ciele. Jeśli sytuacja stresująca mnie w czasie krótszym niż ok 10min (czas potrzebny na walkę lub ucieczkę ) wszystko w organizmie wraca do normy. Jednak gdy nadal wyczuwamy zagrożenie organizm podtrzymuje reakcje hormonalne nienaturalnie długo i przestaje się sprawnie wyciszać; nie umie już wracać do równowagi hormonalnej szybko i bezproblemowo. Aby pomóc sobie powrócić do właściwych reakcji zadbajmy o:

  • Regularne uprawianie sportu (treningi w domu tez się liczą)
  • Co najmniej 20 minutowy codzienny kontakt z naturą (kto ma psa ten ma łatwiej)
  • Zdrowy sen
  • Ograniczenie używania urządzeń elektronicznych w godzinach wieczornych Ćwiczenia oddechowe, trening uważności, mindfulness, medytacja, modlitwa
  • Codzienne przytulanie się do bliskich

 

 

Aleksandra Misiula – Kęsek

Psycholog, SP nr 5 Stargard